Market Alışverişi: Para Üstü Hesaplama
Para üstü hesaplama etkinliği: ortaokul öğrencileri market fiyat listesinden alışveriş toplamını bulur, ödemeyi ve para üstünü yazar. PDF.
Bu etkinlik ne işe yarar?
Markette alışveriş yapmak; fiyatı okumak, toplamı bulmak, uygun parayı vermek ve para üstünü kontrol etmek gibi birkaç beceriyi birlikte gerektirir. Bu sayfada öğrenci örnek bir fiyat listesinden dört alışveriş yapar, her birinin toplamını ve para üstünü hesaplar. Son bölümde cebindeki paranın yetip yetmeyeceğine karar verir. Fiyatlar hesaplamayı kolaylaştırmak için yuvarlatılmış örnek fiyatlardır.
Uygulama adımları
- Fiyat listesini birlikte okuyun: “Ekmek kaç lira? Peynir kaç lira?”
- A satırını model olarak çözün: “Ekmek 15, süt 45. 15 artı 45, 60 lira. 100 lira verdim. 60’tan 100’e kaç var? 40. Para üstüm 40 lira.”
- Öğrenci B, C ve D satırlarını çözsün. Oyun parası varsa her satırı parayla da canlandırsın.
- “Param yeter mi?” bölümünde önce toplamı bulsun, sonra 50 TL ile karşılaştırıp Yeter ya da Yetmez seçeneğini daire içine alsın.
- Bitince kasiyer-müşteri rol oyunu yapın: biri ürünleri “satsın”, diğeri para üstünü kontrol etsin.
Değerlendirme
Yanıt anahtarı (iki kez kontrol edildi):
| Alışveriş | Toplam | Verilen | Para üstü |
|---|---|---|---|
| A: Ekmek + Süt | 15 + 45 = 60 TL | 100 TL | 40 TL |
| B: Makarna + Elma + Ekmek | 25 + 40 + 15 = 80 TL | 100 TL | 20 TL |
| C: Yumurta + Makarna | 85 + 25 = 110 TL | 200 TL | 90 TL |
| D: Peynir + Elma + Ekmek | 120 + 40 + 15 = 175 TL | 200 TL | 25 TL |
Param yeter mi? (50 TL): 1 Süt + Ekmek = 60 TL → Yetmez (10 TL eksik) · 2 Makarna + Ekmek = 40 TL → Yeter (10 TL kalır)
Öğrenci gerçek bir alışverişte para üstünü kendisi kontrol edebiliyorsa beceri genellenmiştir.
Kazanımlar
- Alışverişte aldığı ürünlerin toplam tutarını hesaplar. (Program kodu doğrulanmalı)
- Ödediği paraya göre alacağı para üstünü hesaplar ve parasının yetip yetmeyeceğine karar verir. (Program kodu doğrulanmalı)
Özel gereksinimler için uyarlamalar
- Diskalkuli ya da zihinsel yetersizliği olan öğrenciler oyun parasıyla somut çalışsın: ürün fiyatı kadar parayı masaya koysun, ödediği banknotu "bozdurup" kalanı saysın.
- Para üstünü hesaplamakta zorlanan öğrencilere "üstüne sayma" yöntemini öğretin: 60'tan 100'e 10'ar 10'ar sayarak (70, 80, 90, 100) dört onluk, yani 40 TL.
- Günlük yaşamda bağımsızlığı hedefleyen öğrencilerde hesap makinesi kullanımı kabul edilir; önemli olan doğru tuşlama ve sonucun mantıklı olup olmadığını kontrol etmektir.
- Dikkat güçlüğü olan öğrencilerle her seferinde tek bir alışveriş satırını açık bırakın, diğerlerini kâğıtla kapatın.
- Etkinliği gerçek bir market gezisine bağlayın: aynı ürünlerin güncel fiyatlarını öğrenci kendisi yazsın.
Yayın: 1 Kasım 2026
