İlkokulMüzik
Çalgı Aileleri: Vurmalı, Telli, Üflemeli
Çalgı aileleri etkinliği: ilkokul müzik için davul, bağlama, zurna gibi çalgıları vurmalı, telli ve üflemeli diye sınıflandıran kes-yapıştır PDF.
Bu etkinlik ne işe yarar?
Öğrenci altı çalgıyı nasıl ses çıkardıklarına göre üç aileye ayırır: vurarak çalınan (vurmalı), telleri titreştirilerek çalınan (telli) ve üflenerek çalınan (üflemeli) çalgılar. Kartlarda hem Türk müziğinden (bağlama, zurna, def) hem de okulda sık görülen (davul, keman, blok flüt) çalgılar vardır.
Uygulama adımları
- Varsa gerçek bir çalgıyı çalın ya da kaydını dinletin. Sorun: “Bu ses nasıl çıktı? Vurdum mu, tele mi dokundum, üfledim mi?”
- Sütun başlıklarını birlikte okuyun ve hareketlerini yapın: masaya vurun (vurmalı), havada tel çeker gibi yapın (telli), avucunuza üfleyin (üflemeli).
- Alttaki kartları kesin. Her kartta çalgının adını birlikte okuyun.
- Öğrenci her kart için çalma hareketini taklit etsin ve kartı doğru sütundaki boş yere yapıştırsın.
- Bitince her sütundaki çalgıları sayın: “Vurmalı çalgılar ailesinde kaç çalgı var?”
- İsterseniz öğrenciler bildikleri başka bir çalgıyı (ör. ney, darbuka, gitar) sütunun altına söyleyerek ya da çizerek eklesin.
Değerlendirme
Yanıt anahtarı: Vurmalı = davul, def; Telli = bağlama, keman; Üflemeli = zurna, blok flüt.
- Altı kartın en az beşini doğru sütuna yerleştirdi mi?
- Yeni bir çalgı gösterildiğinde (ör. gitar ya da darbuka) hangi aileye girdiğini söyleyebiliyor mu?
- Ailesini seçerken “çünkü vurarak çalınıyor” gibi bir gerekçe söyleyebiliyor mu?
Kazanımlar
- Çevresinde ve kültüründe yer alan çalgıları tanır. (Program kodu doğrulanmalı)
- Çalgıları ses elde ediliş biçimlerine göre (vurarak, telleri titreştirerek, üfleyerek) gruplar. (Program kodu doğrulanmalı)
Özel gereksinimler için uyarlamalar
- İnce motor güçlüğü olan öğrenciler için kartları önceden kesin; öğrenci kartı doğru sütuna koysun, yapıştırmayı öğretmen yapsın.
- Görme güçlüğü olan öğrencilerin gerçek ya da oyuncak çalgılara dokunmasına ve çalmasına izin verin; "vuruyor muyuz, tele mi dokunuyoruz, üflüyor muyuz?" sorusunu dokunarak yanıtlasın.
- İşitme güçlüğü olan öğrenciler davul ya da def çalınırken elini çalgının yüzeyine koyarak titreşimi hissetsin; sınıflamayı çalma hareketine göre yapsın.
- Okuma güçlüğü olan öğrenciler için sütun başlıklarındaki simgeleri (çubuk, tel, hava) tek tek gösterin; öğrenci okumadan simgeye göre yerleştirebilir.
Yayın: 1 Kasım 2026
